    |
 |
| Triển khai thi công hệ thống thoát nước tại Cà Mau. (Ảnh:BCM) |
Thanh tra tỉnh Cà Mau vừa ban hành Kết luận thanh tra số 69/KL-TT về việc chấp hành pháp luật đối với Dự án cải tạo và xây dựng hệ thống thoát nước và xử lý nước thải thành phố Cà Mau (giai đoạn I). Kết luận đã chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế trong quá trình chuẩn bị đầu tư, lập, thẩm định, phê duyệt dự án, lựa chọn nhà thầu, quản lý vốn và tổ chức thực hiện, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của nhiều cơ quan, đơn vị và cá nhân liên quan.
Theo kết luận thanh tra, dự án được Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Italia ký kết tài trợ bằng nguồn vốn ODA nhằm cải tạo hệ thống thoát nước và xử lý nước thải cho thành phố Cà Mau. Dự án được triển khai trong thời gian rất dài, trải qua nhiều lần điều chỉnh về quy mô, tổng mức đầu tư, tiến độ thực hiện cũng như cơ cấu nguồn vốn.
Quá trình thanh tra cho thấy, trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, đơn vị tư vấn đã để xảy ra nhiều thiếu sót trong việc lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Một số nội dung như xác định khối lượng, chi phí, phương pháp tính toán, cơ sở pháp lý và việc cập nhật số liệu chưa bảo đảm theo quy định, dẫn đến tổng mức đầu tư ban đầu chưa phản ánh đầy đủ nhu cầu thực tế của dự án.
Không chỉ đơn vị tư vấn, cơ quan thẩm định và chủ đầu tư cũng được xác định còn nhiều hạn chế trong quá trình kiểm tra, thẩm định hồ sơ. Theo kết luận, một số nội dung chưa được kiểm chứng đầy đủ nhưng vẫn được trình cấp có thẩm quyền phê duyệt; nhiều chi phí chưa có căn cứ xác đáng hoặc chưa được đối chiếu đầy đủ với hồ sơ thiết kế và khối lượng thực tế.
Đáng chú ý, Thanh tra tỉnh Cà Mau chỉ rõ dự án đã phải điều chỉnh nhiều lần trong quá trình triển khai. Việc thay đổi quy mô, bổ sung hạng mục, điều chỉnh hướng tuyến, thay đổi vị trí các công trình và cập nhật tổng mức đầu tư diễn ra trong nhiều giai đoạn. Một số nội dung điều chỉnh xuất phát từ việc khảo sát, đánh giá ban đầu chưa đầy đủ, trong khi có nội dung phát sinh do thay đổi quy hoạch hoặc yêu cầu thực tế khi triển khai.
Kết luận cũng nêu rõ hàng loạt sai sót trong công tác lựa chọn nhà thầu. Một số gói thầu được thực hiện chậm so với kế hoạch; việc lập hồ sơ mời thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu, thương thảo và ký kết hợp đồng còn tồn tại nhiều hạn chế. Có trường hợp hợp đồng được ký kết, điều chỉnh hoặc gia hạn chưa phù hợp với quy định; việc nghiệm thu, thanh toán ở một số gói thầu cũng được xác định còn nhiều thiếu sót.
Đối với công tác quản lý chi phí đầu tư xây dựng, Thanh tra xác định còn nhiều khoản chi chưa được xác định đầy đủ căn cứ pháp lý, việc áp dụng định mức, đơn giá, tỷ lệ chi phí và một số khoản dự phòng chưa thật sự phù hợp. Một số nội dung phải điều chỉnh trong quá trình thực hiện làm tăng tổng mức đầu tư, ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án.
Về nguồn vốn, kết luận cho biết dự án sử dụng đồng thời vốn ODA của Chính phủ Italia và vốn đối ứng trong nước. Tuy nhiên, việc bố trí nguồn vốn đối ứng nhiều thời điểm chưa đáp ứng yêu cầu tiến độ, trong khi việc giải ngân nguồn vốn ODA cũng chịu ảnh hưởng bởi quá trình điều chỉnh dự án và các thủ tục liên quan.
Một trong những nội dung được Thanh tra đặc biệt lưu ý là dự án kéo dài gần 20 năm nhưng đến thời điểm thanh tra vẫn chưa hoàn thành. Theo kết luận, nguyên nhân xuất phát từ nhiều yếu tố như quá trình chuẩn bị đầu tư kéo dài, nhiều lần điều chỉnh báo cáo nghiên cứu khả thi, thay đổi quy hoạch, khó khăn trong cân đối nguồn vốn, vướng mắc về kỹ thuật, công tác lựa chọn nhà thầu và thủ tục điều chỉnh dự án.
Kết luận thanh tra cũng phân tích trách nhiệm của các đơn vị tư vấn, chủ đầu tư qua từng giai đoạn, Ban Quản lý dự án xây dựng tỉnh Cà Mau, Sở Xây dựng, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính cùng các tổ chức, cá nhân liên quan trong việc để xảy ra những hạn chế, thiếu sót nêu trên.
Trên cơ sở kết quả thanh tra, Thanh tra tỉnh Cà Mau kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm đối với các tập thể, cá nhân có liên quan; đồng thời yêu cầu các sở, ngành và Ban Quản lý dự án thực hiện các giải pháp khắc phục những tồn tại, hoàn thiện hồ sơ, rà soát các nội dung còn thiếu, xử lý các sai sót theo đúng quy định của pháp luật.
Kết luận cũng nêu rõ, việc tiếp tục triển khai dự án phải tuân thủ đầy đủ các quy định về đầu tư công, xây dựng, đấu thầu, quản lý vốn ODA và các quy định pháp luật có liên quan; đồng thời yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, giám sát nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư, hạn chế phát sinh sai sót trong giai đoạn tiếp theo.