Cơ bản tán thành với nội dung báo cáo, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ ghi nhận Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, bài bản, công phu, trách nhiệm trên cơ sở tổng hợp nội dung báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, báo cáo của Trung ương các tổ chức thành viên, báo cáo của Mặt trận Tổ quốc các tỉnh/thành và kết quả nghiên cứu khảo sát, hoạt động thực tế.
Làm rõ nguyên nhân hạn chế là do quy định hay do khâu tổ chức thực hiện?
Để tiếp tục hoàn thiện báo cáo, Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm nổi bật thêm một số nội dung cụ thể. Theo đó, giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc là một hoạt động cơ bản của Mặt trận Tổ quốc. Giám sát đã quy định ở trong Hiến pháp nhưng phản biện xã hội thì đến Quyết định số 217-QĐ/TW mới nêu rõ và là một nhiệm vụ quan trọng của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức thành viên trong tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, xây dựng hệ thống chính trị.
![left](/image/images/left.png) ![center](/image/images/center.png) ![right](/image/images/right.png) ![del](/images/red-error_16px.gif) |
![](https://baovephapluat.vn/data/images/0/2023/08/16/Canhvq/ctpb1.jpg?dpi=150&quality=100&w=820) |
Quang cảnh phiên họp thứ 25 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 16/8 (ảnh: VPQH cung cấp). |
Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, giám sát, phản biện xã hội là một hoạt động mang tính Nhân dân, tính dân chủ, tính xây dựng và tính khoa học. Tuy nhiên báo cáo hiện mới đề cập nhiều đến tính Nhân dân, một phần của tính dân chủ, do đó cần làm rõ hơn tính xây dựng và tính khoa học của hoạt động giám sát, phản biện xã hội.
Về các nội dung đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết liên tịch số 403, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần làm rõ những kết quả nổi bật đạt được và những tồn tại, hạn chế, yếu kém, vướng mắc, những việc chưa được như mong muốn, làm rõ nguyên nhân là do bản thân quy định của Nghị quyết này hay do khâu tổ chức thực hiện?
Trên cơ sở đó có đề xuất cụ thể, trường hợp Nghị quyết còn thiếu hoặc không đầy đủ thì sửa đổi, bổ sung; những điểm mới hơn so với Quyết định số 217-QĐ/TW thì phải kiến nghị với Bộ Chính trị để có chủ trương; những vấn đề đã có đủ hết quy định nhưng do làm không tốt thì phải tập trung vào khâu tổ chức thực hiện
Giám sát của Mặt trận Tổ quốc có tính độc lập tương đối
Chủ tịch Quốc hội cũng cho rằng báo cáo cần làm rõ những định hướng dài hạn trong từng giai đoạn và những vấn đề có tính thời sự nổi lên theo ý kiến phản ánh của cử tri, Nhân dân, dư luận, thông tin báo chí.
Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, theo quy định của Nghị quyết liên tịch số 403, giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc có tính độc lập tương đối. Do đó, khi có những vấn đề nổi lên bức xúc, căn cứ vào đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân, dư luận phản ánh qua truyền thông xã hội thì Mặt trận Tổ quốc có quyền tiến hành giám sát độc lập nếu thấy cần thiết.
![left](/image/images/left.png) ![center](/image/images/center.png) ![right](/image/images/right.png) ![del](/images/red-error_16px.gif) |
![](https://baovephapluat.vn/data/images/0/2023/08/16/Canhvq/ctpb2.jpg?dpi=150&quality=100&w=820) |
Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ phát biểu tại phiên họp thứ 25 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 16/8 (ảnh: VPQH cung cấp). |
Mặt khác, theo Quyết định 217-QĐ/TW, giám sát, phản biện của Mặt trận Tổ quốc với giám sát của Đảng, giám sát Nhà nước và các hình thức giám sát khác có sự phối hợp. Nhưng cần làm rõ phối hợp không có nghĩa là tất cả đều giống nhau, kể cả làm trùng cũng có thể trở thành kênh để so sánh, phản biện. Điều quan trọng là tính hiệu quả.
Lưu ý vấn đề hậu giám sát, Chủ tịch Quốc hội cho biết, Mặt trận Tổ quốc cũng có quyền đưa ra những báo cáo và những kiến nghị, đề xuất. Chính quyền và những đối tượng kiến nghị cần phải có trách nhiệm thông tin, báo cáo lại. Có như vậy mới bảo đảm được giá trị và hiệu lực của giám sát. Điều này đòi hỏi nhận thức, thái độ của các bên có liên quan như Chính phủ và chính quyền địa phương các cấp là thành tố rất quan trọng.
Chủ tịch Quốc hội cũng cho rằng phản biện của Mặt trận Tổ quốc có tính Nhân dân nhưng cũng có cơ quan đại diện. Do đó, Mặt trận Tổ quốc cần thể hiện được quyết tâm chính trị cao trong thực hiện nhiệm vụ được Hiến pháp, Đảng, Nhà nước ủy thác là rất quan trọng. Đồng thời việc phân công, phối hợp các chủ thể của giám sát, phản biện xã hội cần làm rõ chủ thể, phân công, phối hợp giữa Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, Quốc hội, Chính phủ… là những nội dung cần được thể hiện rõ trong báo cáo.
Phải trả lời những vấn đề của Mặt trận Tổ quốc kiến nghị
Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý báo cáo thêm về hình thức giám sát và phản biện xã hội như đối thoại trực tiếp, xem xét đơn thư khiếu nại, tố cáo, nghiên cứu, khảo sát, phương tiện thông tin đại chúng…
![left](/image/images/left.png) ![center](/image/images/center.png) ![right](/image/images/right.png) ![del](/images/red-error_16px.gif) |
![](https://baovephapluat.vn/data/images/0/2023/08/16/Canhvq/dba.jpg?dpi=150&quality=100&w=820) |
Các đại biểu tham dự phiên họp thứ 25 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ngày 16/8 (ảnh: VPQH cung cấp). |
Về tổ chức bộ máy, đội ngũ nhân sự và điều kiện bảo đảm khác, Chủ tịch Quốc hội cho biết không hành chính hóa hoạt động của Mặt trận Tổ quốc nhưng để thực hiện được nhiệm vụ quyền hạn thì cần phải có cơ chế, tổ chức bộ máy, đầu mối, chế độ thông tin báo cáo… thì mới có thể thực hiện.
Ở chiều ngược lại là trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức hữu quan hệ thống chính quyền địa phương các cấp từ Trung ương đến địa phương, các sở ngành phải trả lời những vấn đề của Mặt trận Tổ quốc kiến nghị thì mới bảo đảm được hiệu quả của hoạt động này.
Nêu rõ sức mạnh của giám sát, phản biện chính là từ công khai và minh bạch, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Mặt trận Tổ quốc cần đẩy mạnh công khai thông tin, bên cạnh công khai các nội dung báo cáo Quốc hội thì những vụ việc giám sát, các nội dung giám sát chính sách, giám sát chuyên đề cũng cần phải được công bố rộng khắp, đậm nét…