Kiến nghị phòng ngừa tội phạm từ vụ án phá rừng quốc gia Ba Bể

Toàn cảnh Hội nghị giao ban liên ngành của VKSND tỉnh Thái Nguyên.

Qua kiểm sát việc khởi tố, điều tra, truy tố các vụ án hình sự, VKSND tỉnh Thái Nguyên nhận thấy: Trong thời gian qua, với sự nỗ lực của các cơ quan chức năng trong công tác đấu tranh phòng chống các loại tội phạm, vi phạm pháp luật nói chung và tội phạm liên quan hành vi khai thác, vận chuyển, mua bán lâm sản, hủy hoại rừng…trên địa bàn tỉnh nói chung đã đạt được nhiều kết quả góp phần bảo đảm trật tự an toàn xã hội tại địa phương. 

Tuy nhiên, qua công tác thực hiện chức năng, nhiệm vụ thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra đối với vụ án hình sự “Vi phạm quy định về khai thác, bảo vệ rừng và lâm sản” và “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” (Vụ án khai thác các cây gỗ nghiến xảy ra trên diện tích rừng do Ban quản lý Vườn Quốc gia Ba Bể quản lý), 

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thái Nguyên đã phối hợp với các cơ quan chuyên môn tiến hành rà soát, kiểm tra hiện trạng khai thác trái phép cây gỗ Nghiến tại Vườn Quốc gia Ba Bể và các khu vực lân cận, đã tiến hành khởi tố, điều tra, truy tố đối với 14 bị can.

Văn bản kiến nghị của VKSND tỉnh  đối với Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên.

Ngày 15/4/2026, vụ án đã được VKSND tỉnh Thái Nguyên lập hồ sơ truy tố và chuyển Tòa án nhân dân tỉnh Thái Nguyên để xét xử theo quy định.

Qua công tác THQCT và KSĐT đối với vụ án, VKSND tỉnh Thái Nguyên đánh giá việc để xảy ra hành vi vi phạm nêu trên xuất phát từ một số nguyên nhân về công tác quản lý bảo vệ rừng, trách nhiệm người đứng đầu, người có trách nhiệm; năng lực chuyên môn của một số Kiểm lâm viên; Về quy trình, cơ chế xử lý và công tác phối hợp liên ngành; Nguyên nhân kinh tế, xã hội và việc tuyên truyền pháp luật… 

Qua vụ án nêu trên, Viện kiểm sát nhận thấy hậu quả gây ra là rất nghiêm trọng, không chỉ về kinh tế mà còn về môi trường và quản lý nhà nước. Đặc biệt là thiệt hại về tài nguyên rừng và môi trường, ảnh hưởng đến hệ sinh thái khu bảo tồn, phá vỡ cấu trúc rừng tự nhiên, suy giảm đa dạng sinh học và các tác động đến môi trường, biến đổi khí hậu, làm gia tăng nguy cơ thiên tai như lũ quét, sạt lở đất.

Ngoài ra, quá trình điều tra đã tiến hành khởi tố 04 bị can về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” và 10 bị can bị khởi tố về hành vi khai thác lâm sản trái phép, không chỉ là hậu quả pháp lý đối với họ. Mà việc bị khởi tố khiến người dân phải chịu hậu quả nặng nề, lâu dài về pháp luật mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến gia đình và tương lai của các đối tượng.

Đồng chí Nguyễn Thị Mai Lập, Viện trưởng VKSND  tỉnh Thái Nguyên trao đổi với phóng viên.

Để công tác phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn các loại tội phạm nói chung và tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan hành vi khai thác lâm sản nói nói riêng; Đồng thời góp phần ngăn chặn, phòng ngừa vi phạm các quy định của pháp luật trên địa bàn tỉnh, VKSND tỉnh Thái Nguyên kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên xem xét, chỉ đạo các cơ quan chuyên môn có thẩm quyền tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra toàn diện công tác quản lý và bảo vệ rừng trên địa bàn toàn tỉnh (Đặc biệt là Ban quản lý Vườn Quốc gia Ba Bể, các khu bảo tồn…). Kịp thời phát hiện và đề xuất hướng xử lý đối với những hạn chế, khó khăn, vướng mắc trong công tác này để có chỉ đạo, hướng dẫn phù hợp nhằm tăng cường hiệu quả công tác quản lý và bảo vệ rừng trên địa bàn toàn tỉnh; Chủ động tham mưu cho UBND tỉnh các nội dung liên quan đến công tác tuyên truyền và giáo dục pháp luật cho người dân, đặc biệt là người dân sinh sống tại khu vực cạnh rừng. Gắn công tác bảo vệ và phát triển rừng với trách nhiệm của thôn tổ, cộng đồng dân cư; Tham mưu, xây dựng các quy định phối hợp liên ngành trong công tác quản lý và bảo vệ rừng, nhất là diện tích rừng đặc dụng, phòng hộ là rừng tự nhiên. Để kịp thời phát hiện và xử lý ngay các vi phạm có hiệu quả và áp dụng các biện pháp phòng ngừa; Định kỳ cần có báo cáo, đánh giá các khu vực rừng tiềm ẩn nguy cơ bị xâm hại, các thời điểm dễ phát sinh diện tích rừng bị xâm hại để có biện pháp quản lý và phòng ngừa; Tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, xử lý các cơ sở thu mua, chế biến, kinh doanh các sản phẩm có liên quan đến lâm sản, nhất là các loại lâm sản quý hiếm trái pháp luật. Xử lý nghiêm các cơ sở kinh doanh lâm sản có hành vi vi phạm các quy định của pháp luật có liên quan đến lĩnh vực lâm nghiệp; Thường xuyên tổ chức tập huấn, hướng dẫn nghiệp vụ xử lý vi phạm về lâm nghiệp đối với lực lượng Kiểm lâm viên và lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng. Chủ động nắm và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm lĩnh vực lâm nghiệp và hành vi có dấu hiệu tội phạm, đặc biệt là việc khi phát hiện vi phạm phải thiết lập hồ sơ (Hồ sơ cần những tài liệu gì, do ai lập, ai tham mưu, trách nhiệm cụ thể), báo cáo, kiến nghị xử lý hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý ngay, không để xảy ra tình trạng không lập hồ sơ xử lý hoặc lập nhưng chậm. Thiết lập cơ chế kiểm tra nội bộ chặt chẽ, phân công trách nhiệm rõ ràng, cụ thể.

Lực lượng kiểm lâm tỉnh Thái Nguyên đi kiểm tra nhiều cây gỗ quý hiếm bị chặt phá tại rừng quốc gia Ba Bể.

Bên cạnh đó, Công an tỉnh tiếp tục tăng cường công tác nắm tình hình, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi khai thác, vận chuyển, tiêu thụ lâm sản trái phép. Phối hợp chặt chẽ với lực lượng kiểm lâm trong việc tiếp nhận, xử lý tin báo, hỗ trợ lực lượng Kiểm lâm trong việc tập huấn nghiệp vụ về thiết lập hồ sơ, điều tra đối với các vụ vi phạm có dấu hiệu tội phạm về lâm nghiệp. Kịp thời khởi tố, điều tra và làm rõ các đối tượng để xử lý theo quy định của pháp luật.