Trong tiến trình thực hiện các mục tiêu chiến lược về phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tình trạng tảo hôn và nữ sinh dưới 18 tuổi sinh con vẫn là một rào cản nội tại, thách thức chất lượng nguồn nhân lực của tỉnh Lào Cai.
Để triển khai thực hiện hiệu quả các mục tiêu của Đề án số 07-ĐA/TU ngày 12/6/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, VKSND hai cấp tỉnh Lào Cai đã kịp thời cụ thể hóa bằng một kế hoạch hành động toàn diện. Đây không chỉ khẳng định sự đồng hành, trách nhiệm của ngành Kiểm sát cùng hệ thống chính trị mà còn định vị rõ vai trò trung tâm pháp lý, vận dụng linh hoạt pháp luật làm "lá chắn" vững chắc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em gái trước nạn tảo hôn, ép buộc kết hôn...
    |
 |
| Các văn bản triển khai thực hiện Đề án số 07-ĐA/TU ngày 12/6/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai. |
Đề án số 07-ĐA/TU do Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai ban hành ngày 12/6/2026 là bước đột phá mạnh mẽ nhằm đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tảo hôn, hướng tới sự phát triển bền vững cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) giai đoạn 2026 - 2030. Đề án không chỉ đơn thuần là một văn bản hành chính mang tính định kỳ mà còn là một quyết sách chính trị có tính bước ngoặt, trực tiếp giải quyết bài toán cốt lõi về chất lượng nguồn nhân lực và an sinh xã hội tại vùng đồng bào DTTS. Tầm quan trọng của đề án được thể hiện rõ ở giá trị nhân văn sâu sắc và tầm nhìn vĩ mô khi hướng tới việc giải phóng tiềm năng của thế hệ trẻ, đặc biệt là các em nữ sinh vùng cao.
Bằng việc kiên quyết phòng, chống nạn tảo hôn và giảm thiểu tình trạng phụ nữ dưới 18 tuổi sinh con, đề án trực tiếp ngăn chặn những hủ tục, tập quán lạc hậu, giữ chân các em ở lại trường để tiếp cận tri thức và mở ra cơ hội việc làm chất lượng trong tương lai. Thực hiện thắng lợi đề án cũng đồng nghĩa với việc tháo gỡ lực cản lớn nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh.
Nhận thức sâu sắc ý nghĩa chiến lược đó, ngày 20/7/2026, Ban Thường vụ Đảng ủy VKSND tỉnh Lào Cai đã xây dựng Kế hoạch số 339-KH/ĐU triển khai thực hiện Đề án số 07-ĐA/TU gắn với việc thực hiện Nghị quyết số 205/2025/QH15 của Quốc hội về bảo vệ người yếu thế. Kế hoạch số 339 xác định việc đưa Đề án số 07-ĐA/TU vào thực tiễn là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, gắn liền với việc thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chuyên môn của ngành. Với vai trò là một trong những cơ quan nòng cốt của khối nội chính, VKSND hai cấp tỉnh Lào Cai chủ động phát huy vai trò trung tâm pháp lý, thiết lập "lá chắn" bảo vệ nhóm đối tượng yếu thế bằng sức mạnh của pháp luật và sự nghiêm minh của tư pháp.
Trách nhiệm đó trước hết được cụ thể hóa bằng việc chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Cơ quan điều tra, Tòa án và chính quyền cơ sở để xây dựng cơ chế chia sẻ thông tin, kiểm sát chặt chẽ ngay từ khâu tiếp nhận, giải quyết nguồn tin về tội phạm liên quan đến hành vi tảo hôn, ép buộc kết hôn hoặc các hành vi giao cấu với người dưới 16 tuổi.
|
 |
| Nữ sinh L.T.Y. (SN 2011), trường phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS ở xã Tả Củ Tỷ (Lào Cai) đã từng nghĩ đến việc rời trường để "về ở" với bạn trai. |
VKSND hai cấp tỉnh Lào Cai tập trung tuyên truyền chuyên sâu về Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Trẻ em, các quy định của Bộ luật Hình sự về tội Tổ chức tảo hôn, tội Giao cấu với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi..., đồng thời tuyên truyền rộng rãi về quyền được Viện kiểm sát bảo vệ các chủ thể yếu thế, nhóm dễ bị tổn thương theo Nghị quyết số 205/2025/QH15 thông qua nhiều biện pháp thiết thực như: đổi mới hình thức tuyên truyền bằng mô hình "Phiên tòa giả định" tại các trường phổ thông dân tộc Nội trú, các trường trung học cơ sở, trung học phổ thông trên địa bàn vùng cao (Trạm Tấu, Mù Cang Chải, Bắc Hà, Mường Khương, Si Ma Cai, Sa Pa...); xây dựng các sản phẩm tuyên truyền ngắn gọn, trực quan, dịch sang tiếng dân tộc (Mông, Dao, Tày...) để đăng tải trên Trang thông tin điện tử của VKSND tỉnh và các nền tảng số; giao các phòng nghiệp vụ liên quan, VKSND khu vực, Chi hội Luật gia VKSND tỉnh và các Tổ Luật gia VKSND khu vực tổ chức thực hiện.
Bên cạnh đó, trách nhiệm pháp lý của ngành Kiểm sát còn được mở rộng thông qua việc thực hiện quyền kiến nghị phòng ngừa vi phạm pháp luật; vận dụng linh hoạt, hiệu quả Nghị quyết số 205/2025/QH15 để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em gái, nữ sinh dưới 18 tuổi vùng đồng bào DTTS trước những hủ tục lạc hậu. VKSND hai cấp kiên quyết thực hành quyền công tố, truy tố đúng người, đúng tội đối với các đối tượng cố tình vi phạm hoặc tổ chức tảo hôn; đồng thời phối hợp đưa các vụ án điển hình ra xét xử lưu động tại địa bàn nhằm tạo hiệu ứng răn đe mạnh mẽ, từng bước xóa bỏ áp lực từ các tập quán dòng họ lạc hậu.
Từ thực tiễn công tác kiểm sát, VKSND hai cấp tổng hợp những sơ hở, bất cập trong công tác quản lý hộ tịch, nhân khẩu ở cơ sở để ban hành kiến nghị đối với UBND cấp xã, cấp huyện, yêu cầu chính quyền địa phương siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ.
Đề án số 07-ĐA/TU là lời khẳng định mạnh mẽ: “Trẻ em gái phải được đến trường, không phải đến nhà chồng”. Sứ mệnh giảm thiểu, tiến tới chấm dứt tình trạng tảo hôn và giảm tỷ lệ nữ sinh dưới 18 tuổi sinh con không phải là nhiệm vụ của riêng một ngành hay một cấp mà là trách nhiệm của toàn xã hội.
Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở, Đề án số 07-ĐA/TU được kỳ vọng sẽ mở ra một giai đoạn phát triển mới cho vùng cao Lào Cai. Đồng thời, Kế hoạch số 339-KH/ĐU của Ban Thường vụ Đảng ủy VKSND tỉnh Lào Cai tiếp tục khẳng định pháp luật luôn là chỗ dựa vững chắc để bảo vệ tương lai của trẻ em, xây dựng kỷ cương từ gốc rễ. Nơi đó, "những đóa hoa của bản làng" sẽ được tự do tỏa hương, học tập, cống hiến và trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần xây dựng quê hương Lào Cai ngày càng giàu đẹp, văn minh.