Trưa ngày 8/5, anh Lê Thành Beo, trú thôn Tân Hải 1, xã Cam Lâm (Khánh Hòa) trong lúc đi làm đã bắt được 1 cá thể Culi, nặng khoảng 0,6kg đi lạc gần đìa tôm. Nhận thức đây là loài ĐVHD quý hiếm cần được bảo vệ, anh Beo đã chủ động mang đến trụ sở Công an xã Cam Lâm giao nộp.
Sau khi tiếp nhận, Công an xã Cam Lâm phối hợp với chính quyền địa phương lập biên bản tiếp nhận và bàn giao cho Hạt Kiểm lâm Cam Lâm – Cam Ranh để chăm sóc, theo dõi sức khỏe và thả về môi trường.
Ngày 7/5, khi làm vườn, ông Trần Văn Triêm (SN 1960), trú TDP 11, phường Bảo An (Khánh Hòa), phát hiện một cá thể trăn và báo cho Công an phường.
Nhận tin báo, Tổ Công tác liên ngành gồm đại diện UBND phường Bảo An, Công an phường và Hạt Kiểm lâm Ninh Hải - Thuận Bắc đã có mặt tại hiện trường.
Kiểm tra ban đầu xác định, cá thể động vật trên là Trăn đất (Python bivittatus), thuộc nhóm IIB, trong danh mục loài nguy cấp, quý hiếm, được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Thông tư 85/2025/TT-BNNMT, ngày 31/12/2025 của Bộ Tài nguyên và môi trường.
Trước đó, vào chiều ngày 4/5, Công an phường Bắc Cam Ranh đã tiếp nhận 1 cá thể tê tê do hai công dân địa phương là L.C.T (SN 2003) và N.H.L. (SN 2005), cùng trú tại TDP Hòa Do 6B, phường Bắc Cam Ranh, giao nộp.
Trước đó, khi đi dạo tại khu vực cầu Long Hồ, hai anh phát hiện cá tê tê nên đã chủ động mang đến Công an phường giao nộp.
Sau khi tiếp nhận, Công an phường phối hợp với UBND phường làm thủ tục bàn giao cho Hạt Kiểm lâm Cam Lâm - Cam Ranh để xử lý theo quy định.
Theo Hạt Kiểm lâm Cam Lâm - Cam Ranh, cá thể động vật do người dân giao nộp được xác định là tê tê, động vật nguy cấp, quý hiếm, có tên trong Sách đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế- IUCN; cấp độ nguy cấp mức CR- có nguy cơ tuyệt chủng cao trong tự nhiên.
    |
 |
| Công an phường Bắc Cam Ranh tiếp nhận 1 cá thể tê tê do người dân giao nộp. Ảnh: BĐ. |
Gần đây nhất vào ngày 9/5, người dân phát hiện một cá thể kỳ đà dài hơn 1m, xâm nhập khuôn viên chùa Hải Đức, phường Tây Nha Trang.
Xác định đây có thể là loài ĐVHD nằm trong danh mục động vật rừng nguy cấp, quý hiếm, cần được bảo vệ, các sư thầy và người dân đã thông báo cho chính quyền địa phương để xử lý.
Ngay sau khi nhận tin báo, Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Tây Nha Trang đã cử cán bộ, kịp thời có mặt tại hiện trường, đưa con kỳ đà về trụ sở và bàn giao cho Hạt Kiểm lâm Nha Trang - Diên Khánh tạm thời quản lý, chăm sóc, xác định chủng loài, để thả về môi trường tự nhiên.
Ở Việt Nam có 2 loài kỳ đà phổ biến và kỳ đà hoa (Varanus salvator) và kỳ đà vân (Varanus nebulosus), trong đó kỳ đà vân thuộc nhóm IB, trong danh mục loài nguy cấp, quý hiếm, được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Thông tư 85/2025/TT-BNNMT, ngày 31/12/2025 của Bộ Tài nguyên và môi trường.
Không chỉ tự nguyện giao nộp ĐVHD, một số người dân đã chủ động từ bỏ nghề săn bắt ĐVHD và giao nộp công cụ hành nghề cho cơ quan chức năng.
|
 |
| Con kỳ đà đi lạc vào khuôn viên chùa Hải Đức, phường Tây Nha Trang. Ảnh: BD. |
Cụ thể, vào ngày 5/5, anh H.C.T (SN 1985) đã tự nguyện đến Công an xã Xuân Hải (Khánh Hòa) giao nộp 1 bộ lưới dùng để đánh bắt chim và 1 loa dẫn dụ chim.
Công an xã Xuân Hải bày tỏ ghi nhận và biểu dương tinh thần chấp hành pháp luật của anh T.; đồng thời tiếp tục kêu gọi người dân địa phương nâng cao ý thức, nói không với các hành vi xâm hại ĐVHD và nguồn lợi thủy sản. Mỗi người dân hãy là một “tai mắt”, kịp thời phát hiện, tố giác các hành vi vi phạm để lực lượng Công an xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Sự chung tay của cộng đồng chính là “lá chắn xanh” bền vững, góp phần giữ gìn cân bằng sinh thái và xây dựng địa phương an toàn, văn minh.
Liên quan đến vấn đề này, tháng 7/2022, thực hiện chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh Khánh Hòa đã có công văn chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Sở Nông nghiệp và môi trường) chủ trì, phối hợp với UBND các địa phương, sở, ngành liên quan tăng cường thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ các loài ĐVHD.
UBND tỉnh Khánh Hòa giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chỉ đạo Chi cục Kiểm lâm phối hợp với chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát, quản lý chặt chẽ các cơ sở nuôi động vật, trồng thực vật hoang dã trên địa bàn tỉnh; tổ chức triển khai cho các cơ sở ký cam kết không mua bán, sử dụng, tiêu thụ, trưng bày, quảng cáo mẫu vật các loài động vật hoang dã không đảm bảo nguồn gốc hợp pháp;
|
 |
| Lực lượng chức năng phường Tây Nha Trang khống chế con kỳ đà đi lạc. Ảnh: BD. |
Tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi khai thác, săn bắt, nuôi nhốt, giết mổ, vận chuyển, tàng trữ, chế biến, buôn bán, tiêu thụ, quảng cáo, xâm hại và sử dụng ĐVHD trái pháp luật…
UBND tỉnh Khánh Hòa chỉ đạo Công an tỉnh, Sở Công Thương, Cơ quan Hải quan triển khai quyết liệt các giải pháp nhằm ngăn chặn các hành vi vi phạm trong bảo vệ ĐVHD, bao gồm cả các loài chim hoang dã, di cư.
Tiếp đến, ngày 13/11, UBND tỉnh Khánh Hòa đã ban hành Kế hoạch số 7191/KH-UBND về phối hợp tổ chức tuyên truyền, đấu tranh, xử lý góp phần ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ các loài ĐVHD và bảo vệ nguồn lợi thủy sản trên địa bàn tỉnh; đồng thời, ban hành Quyết định số 2047/QĐ-UBND về việc thành lập Ban Chỉ đạo liên ngành và Tổ công tác liên ngành triển khai thực hiện Kế hoạch với nhiệm vụ tham mưu Chủ tịch UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo liên ngành tỉnh chỉ đạo việc tổ chức, triển khai thực hiện công tác tuyên truyền, đấu tranh, xử lý góp phần ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến bảo vệ các loài ĐVHD và bảo vệ nguồn lợi thủy sản và trực tiếp tổ chức kiểm tra, truy quét các địa bàn, tụ điểm có dấu hiệu vi phạm pháp luật về vận chuyển, kinh doanh, nuôi nhốt trái phép các loài ĐVHD, chim hoang dã, di cư, thủy sản nguy cấp, quý, hiếm trái pháp luật trên địa bàn tỉnh.
Việc nhiều người dân chủ động giao nộp ĐVHD cho thấy Kế hoạch số 7191/KH-UBND được triển khai kịp thời đã góp phần cụ thể hóa, triển khai thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị số 29/CT-TTg ngày 23/7/2020, Chỉ thị số 04/CT-TTg ngày 17/5/2022, Chỉ thị số 01/1998/CT-TTg ngày 02/01/1998, Chỉ thị số 19/CT-TTg ngày 30/7/2014 và các Đề án, Chương trình quốc gia nhằm góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, nhất là các loài chim hoang dã, di cư, bảo vệ nguồn lợi thủy sản với thông điệp: “Không săn bắt - không tiêu thụ - bảo vệ ĐVHD, chim hoang dã, di cư, bảo vệ nguồn lợi thủy sản”.