    |
 |
| Mô hình Viện kiểm sát điện tử (hình minh hoạ). |
Ngày 4/11/2026, Viện trưởng VKSND tối cao ban hành Kế hoạch số 190/KH-VKSTC về triển khai thí điểm mô hình VKSND điện tử.
Theo Kế hoạch, VKSND hai cấp thành phố Cần Thơ là một trong những đơn vị được lựa chọn triển khai thí điểm, cùng với VKSND hai cấp các tỉnh Bắc Ninh, Gia Lai và VKSND khu vực 5, TP Hà Nội. Thời gian thí điểm là 12 tháng kể từ ngày Kế hoạch được ban hành.
Việc tham gia thí điểm đặt ra yêu cầu đối với VKSND thành phố Cần Thơ trong đổi mới phương thức làm việc, nâng cao năng lực quản trị, chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp; đồng thời là cơ sở thực tiễn để đánh giá, hoàn thiện mô hình trước khi xem xét nhân rộng trong toàn Ngành.
Mục tiêu của Kế hoạch là từng bước chuyển phương thức quản lý, chỉ đạo, điều hành và hoạt động nghiệp vụ kiểm sát từ môi trường truyền thống sang môi trường số; nâng cao hiệu quả xử lý công việc, khai thác dữ liệu, tính minh bạch và trách nhiệm trong thực thi công vụ.
Đáng chú ý, việc triển khai VKSND điện tử không làm thay đổi chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp của VKSND. Công nghệ chỉ làm thay đổi phương thức thực hiện nhiệm vụ, trong khi mọi hoạt động vẫn phải tuân thủ pháp luật và quy chế nghiệp vụ của Ngành.
Nhiều chỉ tiêu đạt 100% trong quản lý và nghiệp vụ
Kế hoạch số 190/KH-VKSTC đặt ra hệ thống chỉ tiêu cụ thể để đánh giá mức độ chuyển đổi số tại các đơn vị được lựa chọn thí điểm.
Trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành, phấn đấu 100% cán bộ, công chức được cấp tài khoản và sử dụng các nền tảng số dùng chung thông qua Bàn làm việc số và hệ thống đăng nhập tập trung (SSO). Toàn bộ văn bản hành chính không mật được xử lý, ký số, gửi và nhận trên Hệ thống Quản lý văn bản và điều hành theo quy định.
Đối với hoạt động nghiệp vụ, 100% vụ án hình sự mới thụ lý phải được cập nhật, quản lý và xử lý toàn trình trên nền tảng Quản lý án hình sự ngành Kiểm sát nhân dân. Đồng thời, 100% hồ sơ vụ án, vụ việc hình sự thụ lý mới và đang giải quyết đủ điều kiện được số hóa, tạo lập hồ sơ kiểm sát án hình sự điện tử.
Ứng dụng công nghệ số cũng được mở rộng sang hoạt động xét xử. Các đơn vị lựa chọn những vụ án phù hợp để thí điểm trình chiếu tài liệu, chứng cứ điện tử tại phiên tòa, hỗ trợ Kiểm sát viên trong xét hỏi, luận tội và tranh luận.
Trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, Kế hoạch đặt mục tiêu 100% đơn thuộc thẩm quyền được tiếp nhận, phân loại, xử lý và theo dõi trên phần mềm quản lý đơn.
Việc triển khai kênh nộp đơn, tra cứu tình trạng xử lý và phản hồi trực tuyến chỉ được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về pháp lý, kỹ thuật và an ninh mạng. Mục tiêu đặt ra là tối thiểu 80% đơn có thông tin liên hệ điện tử được thông báo tình trạng xử lý qua môi trường số.
Cùng với đó, 100% các loại báo cáo thống kê liên ngành được triển khai tiếp ký điện tử trên Cổng dữ liệu ngành Kiểm sát nhân dân, từng bước nâng cao chất lượng phối hợp và bảo đảm dữ liệu thống nhất, chính xác, kịp thời. Một yêu cầu quan trọng khác là chuyển đổi số phải gắn với đổi mới tư duy, phương pháp làm việc và trách nhiệm của cán bộ, công chức.
Theo Kế hoạch, 100% cán bộ, công chức, người lao động tại các đơn vị thí điểm phải được phổ biến, hướng dẫn kỹ năng sử dụng nền tảng số, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo vệ bí mật nhà nước và trách nhiệm xử lý công việc trên môi trường số.
Các đơn vị tiếp tục triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, tăng cường tập huấn kỹ năng số hóa hồ sơ, ký số, khai thác phần mềm nghiệp vụ và sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) đúng quy định.
Đáng chú ý, Kế hoạch xác định rõ AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ trong nhận dạng, phân loại và trích xuất thông tin từ tài liệu số hóa. Kết quả do AI tạo ra phải được cán bộ có trách nhiệm kiểm tra, xác nhận trước khi sử dụng. AI không được sử dụng để thay thế việc đánh giá chứng cứ, quyết định tố tụng hoặc trách nhiệm của người tiến hành tố tụng.
Đi cùng với yêu cầu nâng cao kỹ năng số là nhiệm vụ bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu và bảo vệ bí mật nhà nước. Các đơn vị phải quản lý chặt tài khoản, chữ ký số, thiết bị lưu trữ; thực hiện phân quyền truy cập, sao lưu dữ liệu, kiểm tra an toàn hệ thống và không sử dụng những nền tảng, công cụ chưa được phép để xử lý, lưu trữ hoặc trao đổi thông tin thuộc phạm vi bảo mật.
Yêu cầu này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi chuyển đổi số trong hoạt động kiểm sát không chỉ hướng đến sự nhanh chóng, thuận tiện mà trước hết phải bảo đảm tính hợp pháp, chính xác, toàn vẹn và an toàn của hồ sơ, tài liệu, chứng cứ điện tử.
VKSND TP Cần Thơ là đầu mối điều phối triển khai tại địa phương
Theo phân công của VKSND tối cao, VKSND cấp tỉnh là đầu mối chỉ đạo, điều phối việc triển khai mô hình tại địa phương; chủ động phối hợp với Cơ quan điều tra, TAND cùng cấp và các cơ quan, đơn vị liên quan trong thực hiện các nội dung kết nối liên ngành.
Đối với VKSND thành phố Cần Thơ, trước mắt phải tổ chức quán triệt đầy đủ mục đích, yêu cầu và nội dung của Kế hoạch đến toàn thể cán bộ, công chức, người lao động. Đơn vị đồng thời rà soát điều kiện hạ tầng công nghệ thông tin, trang thiết bị, tài khoản, chữ ký số và khả năng sử dụng các nền tảng số; phân công rõ lãnh đạo phụ trách, đầu mối nghiệp vụ và đầu mối kỹ thuật tại từng đơn vị.
Trong giai đoạn đầu, việc triển khai tập trung vào những nền tảng đã sẵn sàng như Bàn làm việc số, hệ thống đăng nhập tập trung, Quản lý văn bản và điều hành, Quản lý công việc gắn với KPI, Quản lý án hình sự, hồ sơ kiểm sát án hình sự điện tử và phần mềm quản lý đơn.
Quá trình thực hiện phải bảo đảm đồng bộ giữa VKSND thành phố và các VKSND khu vực; kết hợp giữa ứng dụng công nghệ với chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, nâng cao chất lượng dữ liệu và tăng cường công tác kiểm tra, hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn phát sinh.
Kế hoạch xác định lộ trình thí điểm gồm bốn giai đoạn.
Hai tháng đầu dành cho việc chuẩn bị điều kiện triển khai; từ tháng thứ ba đến hết tháng thứ sáu vận hành thí điểm; từ tháng thứ bảy đến hết tháng thứ mười tập trung hoàn thiện, nâng cao hiệu quả; hai tháng cuối thực hiện tổng kết, đánh giá và đề xuất khả năng nhân rộng.
Kết quả thực hiện được sơ kết sau 6 tháng và tổng kết sau 12 tháng, tập trung đánh giá mức độ hoàn thành các chỉ tiêu, hiệu quả sử dụng nền tảng số, chất lượng hồ sơ điện tử, mức độ an toàn của hệ thống và những khó khăn, vướng mắc cần tiếp tục hoàn thiện.
Việc triển khai thí điểm mô hình VKSND điện tử là bước cụ thể hóa chủ trương chuyển đổi số của ngành Kiểm sát nhân dân, đồng thời góp phần thực hiện Chỉ thị số 06-CT/TW ngày 6/6/2026 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác kiểm sát nhân dân trong giai đoạn mới.
Đối với VKSND hai cấp thành phố Cần Thơ, việc được lựa chọn thí điểm vừa đặt ra yêu cầu đổi mới phương thức quản lý, điều hành và thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, vừa tạo điều kiện để kiểm nghiệm hiệu quả của các nền tảng số trong thực tiễn công tác.
Mỗi cán bộ, Kiểm sát viên được yêu cầu chủ động nâng cao kỹ năng số, thực hiện nghiêm kỷ luật trong cập nhật, quản lý và khai thác dữ liệu; xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ thường xuyên, gắn trực tiếp với chất lượng, tiến độ và hiệu quả công việc.
Việc thí điểm mô hình VKSND điện tử tại thành phố Cần Thơ vì vậy không chỉ là quá trình đưa thêm các phần mềm, nền tảng vào hoạt động, mà còn là bước thử nghiệm phương thức quản trị và nghiệp vụ mới trên môi trường số. Kết quả của 12 tháng thí điểm sẽ là cơ sở để đánh giá tính khả thi, hiệu quả và những vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện trước khi xem xét nhân rộng mô hình trong ngành Kiểm sát nhân dân.