Giải pháp ứng dụng Trợ lý ảo NotebookLM trong công tác nghiên cứu án

Phát biểu khai mạc, đồng chí Ngô Xuân Vĩnh - Viện trưởng VKSND khu vực 2 nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt là các công cụ trợ lý ảo, đang trở thành xu hướng tất yếu trong hoạt động nghiệp vụ kiểm sát, giúp cán bộ, Kiểm sát viên nâng cao hiệu quả xử lý công việc, tăng khả năng tổng hợp và phân tích thông tin, đồng thời góp phần xây dựng môi trường làm việc số hiện đại.

Trên cơ sở đó, việc nghiên cứu, triển khai ứng dụng Trợ lý ảo NotebookLM được xác định là một giải pháp quan trọng nhằm hỗ trợ nghiên cứu hồ sơ, hệ thống hóa tài liệu và nâng cao chất lượng giải quyết án.

Đồng chí Ngô Xuân Vĩnh - Viện trưởng VKSND khu vực 2 phát biểu tại Hội nghị.

Tại Hội nghị, chuyên viên được phân công đã trình bày chuyên đề về kỹ năng ứng dụng Trợ lý ảo NotebookLM với nội dung được tách rõ theo từng lĩnh vực nghiệp vụ.

Đối với lĩnh vực hình sự, trợ lý ảo AI được sử dụng để hỗ trợ trích cứu nhanh quy định pháp luật, tổng hợp diễn biến vụ án, hệ thống hóa lời khai và tài liệu chứng cứ, qua đó giúp Kiểm sát viên thuận lợi trong việc phân tích cấu thành tội phạm, xác định các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ và đánh giá tính hợp pháp của chứng cứ, đề ra yêu cầu điều tra, bản cáo trạng, luận tội hỗ trợ xây dựng các báo cáo đề xuất trong từng giai đoạn tố tụng.

Việc ứng dụng này góp phần giảm thời gian nghiên cứu hồ sơ, tăng tính chính xác và logic trong xây dựng quan điểm giải quyết vụ án hình sự.

Công chức VKSND khu vực 2 trình bày kỹ năng khai thác Trợ lý ảo AI.

Đối với lĩnh vực dân sự, công cụ được khai thác để hỗ trợ hệ thống hóa quan hệ pháp luật tranh chấp, đối chiếu căn cứ pháp lý, phân tích chứng cứ và xác định các tình tiết cần làm rõ, hỗ trợ xây dựng sơ đồ tư duy, đặc biệt hữu ích đối với các vụ việc có nhiều tài liệu, chứng cứ phức tạp; qua đó giúp Kiểm sát viên nâng cao chất lượng tham gia phiên tòa, phiên họp và xây dựng báo cáo đề xuất, bài phát biểu quan điểm giải quyết vụ án hiệu quả.

Bên cạnh đó, Hội nghị cũng nhấn mạnh việc ứng dụng Trợ lý ảo NotebookLM trong việc hỗ trợ nhận diện, sàng lọc các vụ việc có dấu hiệu thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị quyết số 205/2025/QH15 về thí điểm VKSND khởi kiện vụ án dân sự để bảo vệ quyền dân sự của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương hoặc bảo vệ lợi ích công.

Thông qua việc tích hợp các quy định pháp luật, tiêu chí nhận diện và hướng dẫn nghiệp vụ liên quan, trợ lý ảo giúp nhanh chóng rà soát thông tin, xác định dấu hiệu vụ việc có thể thuộc diện nghiên cứu khởi kiện hay kiến nghị hay không, từ đó góp phần nâng cao tính chủ động của đơn vị trong việc phát hiện, đề xuất và tham mưu thực hiện chức năng mới theo quy định của Nghị quyết.

Các lĩnh vực Trợ lý ảo AI hỗ trợ được khai thác tại đơn vị.

Một nội dung nổi bật được Hội nghị đánh giá cao là việc đơn vị đã chủ động xây dựng mô hình Trợ lý ảo NotebookLM nội bộ trên cơ sở hệ thống hóa, chuẩn hóa và số hóa có chọn lọc các nguồn tài liệu pháp lý quan trọng như Bộ luật Hình sự, Bộ luật Dân sự, Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Tố tụng dân sự cùng các Nghị định, Thông tư hướng dẫn và tài liệu nghiệp vụ của Ngành, liên ngành trong lĩnh vực hình sự, dân sự.

Kho dữ liệu này giúp trợ lý ảo hỗ trợ tra cứu nhanh quy định pháp luật, đồng thời tạo điều kiện để Kiểm sát viên đối chiếu căn cứ pháp lý một cách đầy đủ, thống nhất khi nghiên cứu hồ sơ vụ án; qua quá trình vận hành bước đầu, mô hình đã góp phần rút ngắn thời gian tra cứu văn bản, nâng cao độ chính xác trong viện dẫn pháp luật và từng bước hình thành nguồn tri thức số phục vụ lâu dài cho công tác chuyên môn của đơn vị.

Kiểm sát viên phát biểu tham luận tại Hội nghị.

Tại phần thảo luận, Hội nghị tập trung vào các giải pháp bảo đảm triển khai hiệu quả và an toàn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu bảo mật thông tin nghiệp vụ. Việc xây dựng và vận hành trợ lý ảo được thực hiện theo nguyên tắc chỉ sử dụng tài liệu pháp luật và tài liệu nghiệp vụ được phép khai thác nội bộ, thực hiện phân quyền truy cập theo chức năng, nhiệm vụ và không đưa vào hệ thống các thông tin thuộc danh mục bí mật Nhà nước hoặc dữ liệu vụ án chưa được phép khai thác, qua đó bảo đảm vừa phát huy hiệu quả của công nghệ vừa tuân thủ nghiêm các quy định về bảo vệ bí mật Nhà nước và an toàn thông tin.

Toàn cảnh Hội nghị.

Phát biểu kết luận hội nghị, đồng chí Ngô Xuân Vĩnh - Viện trưởng VKSND khu vực 2 ghi nhận và biểu dương tinh thần chủ động, sáng tạo của đội ngũ cán bộ, công chức trong việc nghiên cứu, tiếp cận công nghệ mới, đồng thời khẳng định việc ứng dụng trợ lý ảo AI trong nghiên cứu án và hỗ trợ nhận diện các vụ việc theo Nghị quyết 205 là hướng đi phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số của Ngành.

Đồng chí yêu cầu trong thời gian tới đơn vị tiếp tục hoàn thiện quy trình ứng dụng, tăng cường đào tạo kỹ năng sử dụng, thường xuyên cập nhật dữ liệu và từng bước tích hợp sâu hơn vào quy trình nghiên cứu, báo cáo án, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác chuyên môn.