Xung kích nghiên cứu, chủ động tham mưu triển khai đạo luật mới
Từ ngày 1/1/2026, Luật Tư pháp người chưa thành niên chính thức có hiệu lực pháp luật với nhiều quy định mới mang tính đột phá, đánh dấu bước phát triển quan trọng trong chính sách hình sự của Nhà nước đối với người chưa thành niên vi phạm pháp luật.
Đặc biệt, việc quy định các biện pháp xử lý chuyển hướng thay thế cho một số chế tài hình sự truyền thống được xem là bước tiến mới trong tư duy lập pháp, đặt lợi ích tốt nhất của người chưa thành niên lên hàng đầu, tạo điều kiện để các em sửa chữa sai lầm, tái hòa nhập cộng đồng và phát triển lành mạnh.
    |
 |
| VKSND khu vực 6 phối hợp thực nghiệm điều tra một vụ án liên quan đến người chưa thành niên. |
Để những quy định tiến bộ đó thực sự đi vào cuộc sống, ngoài việc hoàn thiện các quy định hướng dẫn thi hành, đội ngũ cán bộ thực thi pháp luật phải không ngừng nghiên cứu, chủ động tiếp cận những quy định mới và mạnh dạn đổi mới tư duy nghiệp vụ.
Tại VKSND khu vực 6, TP Đà Nẵng, tinh thần ấy đã được cụ thể hóa bằng nhiều hoạt động thiết thực của Chi đoàn TNCS Hồ Chí Minh đơn vị - lực lượng luôn giữ vai trò xung kích trong công tác nghiên cứu, tham mưu và triển khai các nhiệm vụ mới.
Ngay sau khi Luật Tư pháp người chưa thành niên được ban hành, Chi đoàn VKSND khu vực 6 đã xác định đây là một nhiệm vụ chuyên môn trọng tâm cần được nghiên cứu sâu, toàn diện và kịp thời. Với lợi thế phần lớn đoàn viên là Kiểm sát viên trẻ, được đào tạo bài bản, có tinh thần học hỏi và khả năng tiếp cận nhanh với các quy định mới, Chi đoàn đã phát huy vai trò như một "Tổ nghiên cứu khoa học" ngay trong đơn vị.
Các đoàn viên đã chủ động nghiên cứu, hệ thống hóa những quy định mới của Luật Tư pháp người chưa thành niên; đối chiếu, so sánh với BLHS 2015 và Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành để nhận diện những điểm mới, những nội dung cần thay đổi trong nhận thức và phương pháp giải quyết vụ việc liên quan đến người chưa thành niên.
Đặc biệt, các quy định về xử lý chuyển hướng, nguyên tắc bảo đảm lợi ích tốt nhất cho người chưa thành niên, vai trò của người làm công tác xã hội trong hoạt động tư pháp được tập trung nghiên cứu sâu để làm cơ sở áp dụng vào thực tiễn.
Không dừng lại ở việc nghiên cứu lý luận, đoàn viên thanh niên còn tích cực trao đổi nghiệp vụ, thảo luận những khó khăn, vướng mắc phát sinh khi triển khai luật mới. Từ thực tiễn nghiên cứu, Chi đoàn đã tham mưu lãnh đạo Viện ban hành 11 kiến nghị đối với 11 Chủ tịch UBND các xã trên địa bàn nhằm kịp thời kiện toàn đội ngũ người làm công tác xã hội trong hoạt động tư pháp người chưa thành niên theo quy định của Luật.
|
 |
| VKSND khu vực 6 tổ chức hội nghị quán triệt liên quan đến việc thực hiện một số điều của Luật Tư pháp người chưa thành niên. |
Các kiến nghị tập trung đề nghị rà soát, lựa chọn, hoàn thiện hồ sơ đối với người đủ điều kiện làm công tác xã hội; đồng thời ban hành, công bố danh sách người làm công tác xã hội trên địa bàn để bảo đảm việc áp dụng Luật Tư pháp người chưa thành niên được thực hiện đồng bộ, kịp thời và đúng quy định.
Nhiều ý kiến tham mưu của đoàn viên đã được lãnh đạo Viện ghi nhận và đưa vào thực tiễn triển khai tại đơn vị. Tiêu biểu là Thông báo số 11/TB-VKS ngày 10/3/2026 về kết luận của Viện trưởng VKSND khu vực 6 liên quan đến các nội dung mới của Luật Tư pháp người chưa thành niên như trang phục khi tham gia phiên tòa, phiên họp; việc thông báo cho người đại diện, người làm công tác xã hội và nhiều quy định quan trọng khác.
Chính tinh thần chủ động nghiên cứu, dám tiếp cận cái mới của tuổi trẻ đã tạo nền tảng quan trọng để VKSND khu vực 6 sẵn sàng giải quyết những vụ việc đầu tiên theo cơ chế tư pháp người chưa thành niên.
Từ nghiên cứu lý luận đến áp dụng thành công trong thực tiễn
Thực tiễn nhanh chóng đặt ra yêu cầu vận dụng các quy định mới khi VKSND khu vực 6 thụ lý giải quyết trong giai đoạn truy tố vụ án N.T.A.K bị khởi tố về tội "Cướp tài sản" theo khoản 2 Điều 168 BLHS 2015. Tại thời điểm thực hiện hành vi phạm tội, bị can chưa đủ 15 tuổi và vẫn đang trong độ tuổi đi học.
Đây là trường hợp điển hình đòi hỏi cơ quan tiến hành tố tụng phải tiếp cận dưới góc độ tư pháp người chưa thành niên, không chỉ xem xét hành vi vi phạm mà còn đánh giá toàn diện về điều kiện gia đình, quá trình học tập, môi trường sinh sống, khả năng nhận thức cũng như cơ hội phục hồi và phát triển của người chưa thành niên.
|
 |
| Phiên họp tại TAND khu vực 6 về áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng giáo dục tại trường giáo dưỡng. |
Trong quá trình giải quyết vụ án, Kiểm sát viên được phân công đã trực tiếp phối hợp với người làm công tác xã hội để hướng dẫn, giải thích các quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên; đồng thời nghiên cứu hồ sơ, đối chiếu các điều kiện áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng để đề xuất xử lý theo hướng áp dụng biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng.
Đề xuất này xuất phát từ nhận định rằng người chưa thành niên vẫn còn khả năng giáo dục, cải tạo và cần được đặt trong môi trường quản lý, học tập, rèn luyện chuyên biệt nhằm giúp các em nhận thức đúng đắn về pháp luật, trách nhiệm đối với bản thân, gia đình và xã hội. Đây cũng chính là tinh thần nhân văn mà Luật Tư pháp người chưa thành niên hướng tới.
Việc áp dụng thành công biện pháp xử lý chuyển hướng trong vụ án đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ của gia đình bị can, thể hiện qua thư cảm ơn gửi các cơ quan tiến hành tố tụng. Đây là dấu mốc quan trọng trong quá trình triển khai Luật Tư pháp người chưa thành niên tại địa phương, đồng thời khẳng định hiệu quả của công tác nghiên cứu, tham mưu nghiệp vụ của tuổi trẻ VKSND khu vực 6.
Từ nghiên cứu lý luận đến trực tiếp tham mưu và áp dụng thành công trong thực tiễn, đoàn viên thanh niên VKSND khu vực 6 đã khẳng định hình ảnh của thế hệ cán bộ Kiểm sát trẻ năng động, bản lĩnh, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm.
Thành công của vụ việc không chỉ là kết quả của sự nỗ lực cá nhân mà còn là thành quả của tinh thần đoàn kết, sự hỗ trợ chuyên môn giữa các đoàn viên cùng với sự quan tâm, lãnh đạo, tạo điều kiện của cấp ủy và lãnh đạo đơn vị đối với hoạt động nghiên cứu khoa học của Chi đoàn.
|
 |
| Kiểm sát viên VKSND khu vực 6 làm việc với người làm công tác xã hội về vấn đề người chưa thành niên. |
Trong bối cảnh yêu cầu cải cách tư pháp ngày càng cao, các quy định pháp luật không ngừng được hoàn thiện và đổi mới, lực lượng trẻ ngành KSND tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong việc tiếp cận, làm chủ và đưa những chủ trương, chính sách mới vào cuộc sống.
Với tinh thần xung kích, sáng tạo và khát vọng cống hiến, Chi đoàn VKSND khu vực 6 đang từng bước khẳng định vị thế là lực lượng tiên phong trên mặt trận chuyên môn nghiệp vụ, góp phần xây dựng ngành KSND trong sạch, vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong công tác bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và phục vụ Nhân dân trong giai đoạn mới.